نفوس

نفوس

از کمیل بن زیاد نقل شده است که از سرورمان – امیرالمؤمنین – پرسیدم که ای امیرمؤمنان ! خواهم ، تا نفس را به من بشناسانی ! و او گفت : ای کمیل ! خواهی کدام نفس ، ترا بشناسانم ؟ گفتم : ای سرور! مگر جز نفس یگانه ، نفس دیگری هست ؟ گفت : ای کمیل ! نفس ، چهار گونه است : گیاهی رشد کننده ، حیوانی حسی ، گویای قدسی ، کلی الهی . و هر یک از این ها، پنج نیرو و دو خاصیت دارند .
و اما گیاهی رشد کننده (نامیه نباتی ): پنج نیرو دارد: ماسکه (خودداری کننده )، جاذبه (کشنده )، هاضمه (هضم کننده )، دافعه (دور کننده )، مربیه (پرونده ) و دو خاصیت : فزونی و کمی . و انگیزش آن ها از کبد است .
و حسی حیوانی (حسیه حیوانیه ) و آن ، پنج نیرو دارد: شنوایی ، بینایی ، بویایی ، چشایی و بساوایی و دو خاصیت : خرسندی و خشم . و انگیزش آن ها از دل است .
و گویای قدسی (ناطقه قدسیه ) که پنج نیرو دارد: اندیشه و یاد و دانش و بردباری و زیرکی (نباهه ) و دو خاصیت آن : پاکدامنی و حکمت است . مرکز فعالیتی ندارد، و این نفس ، شبیه ترین اشیاء، به (نفوس ملکیه ) است .
کلی الهی (کلیه الهیه ) و آن ، پنج نیرو دارد: بقا، فنا، خوشی در شفا، عزت در لذت و فقر در بی نیازی و صبر در گرفتاری و دو خاصیت آن ، خرسندی و تسلیم است . و این ، مرتبه ایست که از خدا آغاز می شود و پایان آن نیز به خدا می رسد . و پروردگار گفته است : (نفخت فیه من روحی ) و فرموده است : (یا ایها النفس المطمئنه ارجعی الی ربک راضیه مرضیه ) و عقل ، حد وسط نیروهای مزبور است .

انتشار توسط 8 تم

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

ثابت کن آدمی!!! * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.